Belge rehberi
Bilirkişi Raporu Geldiğinde Neler Kontrol Edilir?
Hukuk davalarında bilirkişi raporunun verilerini, yöntemini, hesaplarını ve itiraz konularını incelemek için kaynaklı belge rehberi.
İlkbahar Hukuk ve Danışmanlık · Yayın ve güncelleme:
Kısa cevap
Bilirkişi raporu mahkeme kararı değildir. Raporun görevlendirme kapsamına, dosyadaki verilere ve açıklanabilir bir yönteme dayanıp dayanmadığı incelenir. İtirazda hangi tespitin neden eksik veya hatalı olduğu somut belgeyle gösterilmelidir.
Önce görevlendirmeyi okuyun
Mahkemenin bilirkişiye yönelttiği soruları raporun sonuç bölümüyle karşılaştırın. Sorulardan biri cevapsız bırakılmış mı; dosya kapsamı dışında varsayımla değerlendirme yapılmış mı? Uzmanlık gerektiren teknik değerlendirme ile hâkimin yapacağı hukuki nitelendirmeyi ayırın.
Veri, yöntem ve sonuç birbirini destekliyor mu?
- Kullanılan tarihler, ücretler, miktarlar ve ölçüler dosya belgeleriyle uyumlu mu?
- Hesabın ara adımları gösterilmiş mi; aynı ödeme iki kez düşülmüş veya hiç dikkate alınmamış mı?
- Fotoğraf, sözleşme, banka kaydı ya da önceki raporlar tartışılmış mı?
- Sonuca etkili çelişki varsa neden bir verinin tercih edildiği açıklanmış mı?
Hukuk davasında itiraz süresi
HMK m.281, raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksiklerin tamamlattırılmasını, belirsizliklerin açıklanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını talep etme imkânı düzenler. İtirazın hazırlanması bu sürede çok zor veya imkânsızsa yahut özel veya teknik çalışma gerektiriyorsa, ilk süre içinde başvuruyla kanundaki koşullarda bir defaya mahsus, en çok iki haftalık ek süre verilebilir. Ek süre kendiliğinden işlemez.
Bu açıklama HMK kapsamındaki hukuk yargılaması içindir. Ceza veya idari yargı dosyasındaki rapora aynı süre doğrudan uygulanmamalıdır. Tebliğ ve mahkemenin ara kararı birlikte kontrol edilmelidir.
İtirazı nasıl düzenlemeli?
Her itiraz için raporun sayfasını, tartışılan tespiti, karşı belgeyi ve istediğiniz incelemeyi birlikte belirtin. Sadece “raporu kabul etmiyorum” demek yerine, örneğin bir ödemenin hangi dekonta rağmen hesaptan düşülmediğini gösterin.
Mahkemeden açıklama, ek rapor veya yeni inceleme istenebilir; hangisinin gerekli olduğu eksikliğin niteliğine bağlıdır. HMK m.282 uyarınca hâkim raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir; rapor sonucu otomatik hüküm değildir.
Görüşme öncesi hazırlık listesi
Hazır olanları işaretleyin. Seçimler gönderilmez veya kaydedilmez; sayfa yenilenince sıfırlanır. Belge asıllarını koruyun ve kişisel dosya evrakını siteye yüklemeyin.
Bu rehber genel bilgilendirme içindir. Görev, yetki, süre ve başvuru yolu; dosyanın belgeleri, güncel mevzuat ve özel hükümlerle birlikte değerlendirilir. Bir işlemin son gününü bu sayfadan hesaplamayın.